Gemeenten en s chuldhulporganisaties willen pas afspraken maken als structurele financiering rond is.
De VNG, Divosa en de NVVK stellen het ondertekenen van de bestuurlijke afspraken over vroegsignalering van schulden uit. De drie partijen willen van het kabinet duidelijkheid over de financiering van deze wettelijke taak. Momenteel is die financiering niet structureel geregeld. Deze staat maar vast voor drie jaar.
Een op de drie ouders (33%) geeft aan het (enigszins) lastig te vinden om een goede aanpak te bepalen voor de financiële opvoeding van hun kinderen. Dat blijkt uit onderzoek van incasso- en gerechtsdeurwaardersorganisatie Flanderijn onder 1.000 ouders. Dat zij soms moeite hebben met een goede aanpak, is niet gek. Negen procent van de ouders heeft zelf namelijk geen goede financiële opvoeding gehad en ervaart daar nog steeds de gevolgen van.
De Belastingdienst gaat samen met de Dienst Toeslagen en 10 gemeenten helpen om problematische schulden bij burgers te voorkomen. Dit doen ze samen via het experiment Vroegsignalering, dat op 1 juni 2025 begint.
Gemeenten zijn vanuit de wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) de aangewezen instantie om burgers te helpen als ze in financiële problemen dreigen te komen. Om ze daarbij te helpen zijn verschillende instanties sinds 2021 verplicht om betalingsachterstanden aan gemeenten door te geven. Denk aan betalingen voor gas, water, licht, huur en zorgverzekeringen. Met die informatie kan de gemeente bijvoorbeeld zien dat het op een bepaald adres niet goed lijkt te gaan. En contact opnemen met de bewoners om hulp te bieden om te voorkomen dat problematische schulden ontstaan.
Heb je schulden en ziet de deurwaarder dat er niets te halen is? Dan moet hij dat tegen zijn opdrachtgever kunnen zeggen en stoppen met incasseren, vindt staatssecretaris Struycken. Hij publiceerde een Kamerbrief die vol staat met veelbelovend beleid om kleine schulden klein te houden.
Het huidige incassosysteem kent belangrijke knelpunten, erkent Struycken. 'De huidige systematiek is (...) gericht op de individuele schuldeiser en stelt hoge eisen aan (het doenvermogen van) de debiteur. Daarbij geldt dat de kosten voor de debiteur snel kunnen oplopen.'
Veel media berichtten er vorig jaar over: in Arnhem koopt een nationaal programma de schulden over van de armste inwoners. Maar halverwege het experimentele project zijn ‘slechts’ zes gezinnen volledig schuldenvrij. Waarom is het zo moeilijk?
Een jaar geleden haalden zes flats in Arnhem-Oost de landelijke media en zelfs de Britse krant The Guardian. Niet vanwege een ramp of iets dergelijks, maar door een schuldenexperiment.
Het Nationaal Programma Arnhem-Oost wil namelijk binnen een periode van twee jaar de schulden opkopen van veertig tot zestig huishoudens. Halverwege het project zijn ‘slechts’ zes gezinnen volledig schuldenvrij.
Ik bezocht de wijk om te zien hoe het ervoor staat, waar de moeilijkheden liggen en wat de rest van Nederland kan leren van dit experiment.